Werken! Leuk hè? (1)

De nieuwe stroming in werkland is dat we allemaal gelukkig moeten zijn, thuis en op ons werk. Niet alleen een beetje pretentieuze ambitie, maar bovendien gedoemd te mislukken. Geluk is dermate vluchtig en ongrijpbaar, dat de momenten van diep geluk zeer persoonlijk zijn, zich niet af laten dwingen en zo spaarzaam en kortstondig dat er niet op te sturen is. Misschien dat een wat bescheidener ambitie om het gewoon leuk te hebben als eerste stap wellicht haalbaarder is. En in veel gevallen al moeilijk genoeg. Bovendien niet alleen pragmatisch maar sluit dat veel meer aan bij de ontwikkeling van menselijke doelen, en is daarmee ook al snel aantrekkelijker voor grotere groepen, dan die enkele geluk-dromer. Dit blog is een eerst in een drieluik over leuk. Voor een groot deel gebaseerd op het boek ‘Leuk he’ van Michael Foley)

Was in de pre moderne religieuze tijd het primaire menselijke doel om je ziel te redden. In de loop der jaren is dat verschoven naar eerst alleen geld verdienen, en vervolgens naar geld verdienen EN plezier hebben. En dus streven we thuis, in onze vrije tijd en in het onderwijs al naar plezier hebben en dringt dat streven ook steeds meer door richting de werkvloer. Maar om een of andere reden heeft plezier hebben op het werk nog weinig draagvlak. Ja er zijn chief hapiness officers en een game room in veel kantoortuinen gekomen, maar er wordt toch een beetje naar gekeken als uitwassen van een schaarse arbeidsmarkt. Of zoals een Nederlandse CEO niet lang geleden zei, ik heb niet zo veel met leuk.

In onze calvinistische doelgerichte inborst gaan plezier hebben en serieus werken maar moeilijk samen. Als rationele resultaatjager haal je je neus op voor alles wat leuk is, omdat het plat en speels is. Omdat het hedonistisch, niet doelgericht en inefficiënt is. Terwijl we allemaal ook wel weten dat wanneer je je werk met plezier doet, de tijd niet alleen sneller gaat, maar dat wat we opleveren beter is en samenwerken ook een stuk makkelijker gaat. Dus hoogtijd om plezier eens onder een vergroot glas te houden: Hoe maak je het leuk?

Leuk is uitgegroeid tot een bijvoeglijk naamwoord dat elke vorm van plezier op een laagdrempelige manier omschrijft. En er is gelukkig ook al een vergrotende trap: ‘super leuk’. Als mensen ‘Het was leuk’ zeggen, vraagt maar zelden iemand wat daar precies mee bedoeld wordt. Doe je dat wel dan volgt meestal een cirkel redenering. Bovendien leiden dergelijke vragen naar wat leuk dan is, vaak tot irritatie omdat ze overbodig lijken.

De opkomst van leuk wordt vaak weggezet als een teken van decadente cultuur, lichtzinnigheid, oppervlakkigheid, narcisme, passiviteit en genotzucht. Maar er zijn ook aanwijzingen dat leuk ook iets anders is. Leuke activiteiten zijn in toenemende mate actief in plaats van passief, en ze vragen zelfs vaak ook leren en inzet. Het merendeel van leuk is allesbehalve narcistisch, want waar het om deelname in groepsverband gaat, wijst leuk het individualisme juist af. De groep is er niet om het leuk te hebben, maar het is leuk om deel van de groep uit te maken. Voor het verwijt van lichtzinnigheid geldt dat veel van wat leuk is inderdaad spel betreft, maar in de opkomst van ‘gamification’ begint spel tegenwoordig zijn intrede te doen als een ernstige en zelfs essentiële zaak (in het derde deel van dit drieluik ga ik verder in op gamification).

De drang naar leuk leidt tot een zoektocht naar evenementen en actief plezier. Om samen activiteiten te doen:

  1. nieuwe activiteiten
  2. weer opgeleefde activiteiten (naaien, haken, breien voor vrouwen (in de afgelopen 5 jaar is het aantal handwerk winkels in Nederland met 30% gestegen en is een beurs als ‘knit en knot’ een groot succes), instrumenten repareren voor mannen)
  3. bekende activiteiten op ongewone plekken: stedelijk verstoppertje spelen voor volwassenen, winterkamperen, nachtwandelen,
  4. nieuwe combinaties van bekende activiteiten: trefbaldisco, rolschaatsvoetbal

Veel van wat leuk is is in het verloop van de tijd verloren gegaan. Het ontdekken van leuk is vaak een herontdekken van oude overtuigingen en praktijken. De opkomst van het festival is een terugkeer naar de oudste vormen van viering inclusief de voorkeur voor actieve participatie. De rave is een terugkeer naar trancedans uit archaïsche rituelen. Vakanties zijn een terugkeer naar de bedevaart. Vakantie is overigens in veel opzichten de meest extreme vorm van leuk – de meest wijdverbreide, de meest beoefende, de duurste, de tijdrovendste, de meest diepgaand geritualiseerde, de meest religieuze en tegelijk de meest hedonistische, meest verwachtingen scheppende en daarmee ook de teleurstellendste, de meest doeltreffende voor leuk-snobisme, de meest riskante om tot verslaving uit te groeien en de lastigste om van toe te geven dat je er een hekel aan hebt. Elders is geheimzinnig, raadselachtig, verleidelijk en we worden er onweerstaanbaar naar toe getrokken. Het probleem is dat het ophoudt elders te zijn zodra we er aankomen.

De indruk wekken dat je het leuk hebt is minstens even belangrijk als de ervaring zelf. De social media leven ervan, #genieten. Want leuk is, net als religie dit is/was, een kenmerk van superioriteit. Leuk wordt begeerd en degenen die het leuk hebben zijn de verlosten. Leuk is een van de hoogst aangeslagen vormen van ervaring.

Purpus (Japke Bouma). Een universeel vulmiddel ter compensatie van betekenisloosheid.

Het universum is niet alleen zinloos, maar nog krankzinnig ook. Toch is de aloude honger naar betekenis en bedoeling onmogelijk te onderdrukken. Veel bedrijven zijn dan ook op zoek naar hun purpose. Of zoals Japke Bouma zegt: Purpus. Verveling en leuk zijn de tegengestelde reacties op dit gebrek aan betekenis. Als er in werk geen betekenis te vinden is, laat het dan maar zo leuk mogelijk zijn.

Andere blogs in de serie over leuk op het werk:

 

 

Over Merkrelaties

Met mijn blogs wil ik de lezer inspireren om eens op een andere manier naar de relaties te kijken tussen bedrijven en mensen, klanten en medewerkers. Met name besteed ik aandacht aan de verschillende aspecten van de relaties van werknemers met hun werkgever en hoe dit zowel hun werkplezier beïnvloedt als het resultaat van het werk. Door consequent vanuit de employee experience naar werk en werkgevers te kijken ontstaan er vrijwel altijd nieuwe inzichten, mogelijkheden en kansen voor mensen en merken. Kijk voor meer informatie ook op: www.merkrelaties.nl
Dit bericht werd geplaatst in Merkrelaties en communicatie, Merkrelaties en medewerkers, Organiseren via relaties, Uncategorized en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Werken! Leuk hè? (1)

  1. Pingback: Wat is leuk? (2) | Merkrelaties

  2. Pingback: Gamification op het werk, vaak toch niet zo leuk (3) | Merkrelaties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s